Bir fabrikada temizlik, ofis ya da ev temizliğinden çok farklıdır. Çalışan makineler, forklift trafiği, yağ ve talaş gibi endüstriyel kirler, yüksek tavanlar ve vardiyalı çalışma düzeni işi karmaşık hale getirir. Bu yazıda Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi ve çevresindeki işletmeler başta olmak üzere üretim tesislerinin fabrika temizliğini nasıl planlayabileceğini anlatıyoruz.
Fabrika temizliği neden önemlidir?
- İş güvenliği: Zemindeki yağ, su ya da talaş kayma ve düşme kazalarına yol açar. Düzensiz alanlar takılma riskini artırır.
- Ürün kalitesi: Gıda, ambalaj ve tekstil gibi sektörlerde toz ve kir doğrudan ürüne geçebilir.
- Makine ömrü: Toz ve kir birikimi makinelerin soğutma ve hareketli parçalarını olumsuz etkiler.
- Denetimler: Müşteri denetimleri, kalite belgeleri ve resmi kontroller düzenli ve kayıtlı temizlik ister.
- Çalışan motivasyonu: Temiz soyunma odası, yemekhane ve tuvalet, çalışanların günlük deneyimini doğrudan etkiler.
Alan bazlı temizlik planı
Üretim alanı
Üretim alanının temizliği, makinelerin çalıştığı saatlerle uyumlu planlanmalıdır. Genellikle vardiya değişimlerinde ya da hafta sonu bakım günlerinde ağır temizlik yapılır. Gün içinde ise yürüme yolları ve forklift güzergâhları temiz tutulur. Makinelerin kendisinin temizliği çoğunlukla bakım ekibinin sorumluluğundadır; temizlik ekibi makine çevresi ve zeminle ilgilenir.
Depo ve sevkiyat alanları
Depolarda yüksek raflar, palet altları ve köşeler toz biriktirir. Sevkiyat kapıları dışarıdan gelen tozun ve çamurun ilk girdiği yerdir. Zemin süpürme makinesiyle düzenli temizlik ve dönemsel raf üstü toz alma yapılmalıdır.
Yemekhane ve mutfak
Yemekhanede masa, zemin ve tepsi alanları her öğünden sonra temizlenir. Mutfak bölümü ise gıda hijyeni kurallarına göre ayrı bir planla ve ayrı ekipmanla temizlenmelidir.
Soyunma odası, duş ve tuvaletler
Vardiya değişimlerinde yoğun kullanılan bu alanlar, her vardiya sonrası kontrol edilmelidir. Nem ve küf oluşumunu önlemek için duş alanları düzenli dezenfekte edilip havalandırılmalıdır.
İdari ofisler
Fabrikanın ofis bölümü, standart bir ofis gibi temizlenir. Ofislerde en çok atlanan yüzeyleri ofis hijyeni rehberimizde anlattık.
İş güvenliği kuralları
Fabrikada çalışan temizlik ekibi de tesisin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına tabidir. Temizlik firmasıyla çalışırken şu konular önceden netleştirilmelidir:
- Ekibin tesise girişte iş güvenliği bilgilendirmesi alması
- Uygun kişisel koruyucu donanım: iş ayakkabısı, eldiven, gerekiyorsa gözlük ve maske
- Çalışan makinelerin yakınında temizlik yapılmaması ya da kilitleme ve etiketleme prosedürlerine uyulması
- Yüksekte çalışma gerektiren işlerin uygun ekipman ve yetkili personelle yapılması
- Islak zemin uyarı levhalarının kullanılması
- Forklift güzergâhlarında çalışırken tesis kurallarına uyulması
Kimyasal yönetimi
Endüstriyel kirler için kullanılan yağ çözücüler ve kireç sökücüler güçlü kimyasallardır. Her ürün için güvenlik bilgi formu bulunmalı, ürünler etiketli kaplarda ve uygun bir alanda saklanmalıdır. Farklı ürünler birbirine karıştırılmamalıdır. Gıda üretimi yapan tesislerde ise sadece gıda ile temasa uygun ürünler kullanılmalıdır.
Vardiya ve takvim önerisi
| Sıklık | İş |
|---|---|
| Her vardiya | Yürüme yolları, tuvalet, soyunma odası, yemekhane |
| Günlük | Ofisler, çöp toplama, giriş alanları |
| Haftalık | Üretim alanı zemin yıkama, depo süpürme |
| Aylık | Raf üstleri, camlar, aydınlatma çevresi |
| Yıllık bakım duruşu | Tavan, yüksek yüzeyler, derin zemin bakımı |
Temizlik firması seçerken
Fabrika temizliği yapacak firmada şu özelliklere bakın: endüstriyel tesislerde deneyim, uygun makine ve ekipman, sigortalı ve iş güvenliği eğitimi almış personel, kayıt tutma alışkanlığı ve bir saha sorumlusu. Genel seçim kriterleri için temizlik şirketi seçerken sorulacak 10 soru yazımız da yol gösterici olabilir.
Sık sorulan sorular
Fabrika temizliği üretim sırasında yapılabilir mi?
Yürüme yolları, ofisler, tuvalet ve yemekhane gibi alanlar üretim sırasında temizlenebilir. Üretim alanındaki ağır temizlik ise genellikle vardiya değişimleri ya da bakım günlerinde yapılır.
Temizlik ekibi makinelerin kendisini temizler mi?
Çoğunlukla hayır. Makine temizliği bakım ekibinin sorumluluğundadır; temizlik ekibi makine çevresi ve zeminle ilgilenir. Kapsam tesisle birlikte belirlenir.
Gıda tesislerinde hangi temizlik ürünleri kullanılır?
Sadece gıda ile temasa uygun, güvenlik bilgi formu bulunan ve tesisin hijyen planına uygun ürünler kullanılmalıdır.
Diyarbakır’da fabrika ve tesis temizliği
Üretim tesisleri, depolar ve atölyeler için tesisinizin çalışma düzenine uygun temizlik planı hazırlıyoruz. Ayrıntılar için Diyarbakır fabrika temizliği sayfamızı inceleyebilir, yerinde keşif için bize ulaşabilirsiniz.
Mehmet BKARA, 2012’den beri Diyarbakır’da ev, ofis ve inşaat sonrası temizlik projelerini yönetiyor.
